અમેરિકા દ્વારા ભારતીય ઉત્પાદનો પર 50% ટેરિફ લાગુ
અમેરિકાએ 27 ઓગસ્ટ, 2025થી ભારતીય ઉત્પાદનો પર કુલ 50% ટેરિફ લાગુ કરવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે. આમાં 7 ઓગસ્ટથી લાગુ થયેલા 25% ટેરિફ ઉપરાંત વધારાના 25% ટેરિફનો સમાવેશ થાય છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટીતંત્ર દ્વારા આ પગલું ભારત દ્વારા રશિયા પાસેથી તેલ અને લશ્કરી સાધનોની સતત ખરીદીના વિરોધમાં ભરવામાં આવ્યું છે.
આર્થિક પ્રભાવ અને અસરગ્રસ્ત ક્ષેત્રો
આ ટેરિફથી ભારતીય નિકાસ પર ગંભીર અસર થવાની ધારણા છે. વાણિજ્ય મંત્રાલયના અહેવાલ મુજબ, આશરે $48 અબજની નિકાસને અસર થશે. ગ્લોબલ ટ્રેડ રિસર્ચ ઇનિશિયેટિવ (GTRI) ના અંદાજ મુજબ, ભારતની કુલ નિકાસના 66% અથવા લગભગ $60.2 અબજ, જેમાં કાપડ, રત્ન અને ઝવેરાત, અને ઝીંગાનો સમાવેશ થાય છે, તેને યુએસ ટેરિફથી સૌથી વધુ અસર થશે.
સૌથી વધુ પ્રભાવિત થનારા ક્ષેત્રોમાં કાપડ, રત્ન અને ઝવેરાત, ઝીંગા, ચામડું, કાર્પેટ, હસ્તકલા, અને મશીનરીનો સમાવેશ થાય છે. આનાથી ભારતીય ઉત્પાદનોની અમેરિકી બજારમાં સ્પર્ધાત્મકતા નબળી પડશે. એક અંદાજ મુજબ, આના પરિણામે કાપડ, ઝવેરાત અને હસ્તકલા ઉદ્યોગમાં લગભગ 10 લાખ નોકરીઓ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.
ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, સેમિકન્ડક્ટર્સ અને રિફાઇન્ડ પેટ્રોલિયમ જેવા કેટલાક ક્ષેત્રોને હાલ પૂરતી આ ટેરિફમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
ભારતનો પ્રતિભાવ અને ભવિષ્યની રણનીતિ
ભારત સરકારે અમેરિકાના આ પગલાને 'અન્યાયી' ગણાવ્યું છે. ભારતીય ઓઇલ રિફાઇનરીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરશે નહીં, કારણ કે સરકાર અમેરિકી દબાણ સામે ઝૂકવા તૈયાર નથી. અધિકારીઓનો સંદેશ છે કે 'પહેલા દેશ, પછી વેપાર'. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ જણાવ્યું છે કે ભારત આર્થિક દબાણનો સામનો કરશે પરંતુ ઝૂકશે નહીં, અને રાષ્ટ્રીય હિતોનું રક્ષણ કરશે.
આ પડકારનો સામનો કરવા માટે, ભારત રાહત પગલાં અને વૈકલ્પિક બજારો શોધવાનું શરૂ કરી રહ્યું છે. ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો વ્યાજ સબસિડી, GST રિફંડમાં ઝડપ અને SEZ કાયદાઓમાં સુધારા સહિતની લાંબા ગાળાની નિકાસ વ્યૂહરચનાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકી રહ્યા છે.
શેરબજાર અને આર્થિક વૃદ્ધિ પર અસર
ટેરિફ લાગુ થવાના સમાચારને પગલે 26 ઓગસ્ટ, 2025ના રોજ ભારતીય શેરબજારમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, જેમાં સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીએ નબળી શરૂઆત કરી હતી. જોકે, ફિચ રેટિંગ્સ જેવી કેટલીક એજન્સીઓનું માનવું છે કે આ ટેરિફ ભારતની અર્થવ્યવસ્થાને ખાસ અસર નહીં કરે અને વૃદ્ધિ દર 6.5% પર મજબૂત રહેશે. બીજી તરફ, રોઇટર્સના સર્વેક્ષણ મુજબ, 2025-26ના એપ્રિલ-જૂન ક્વાર્ટરમાં ભારતનો GDP વૃદ્ધિ દર 6.7% જેટલો ધીમો પડી શકે છે, જે વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓ અને ટેરિફને કારણે હોઈ શકે છે.